🚐-AANHANGERTJES

Aanhangertjes zijn achtergrondverhalen, soms serieus maar meestal ludiek. Ze worden met enige regelmaat geschreven.


Aanhanger 2

HALTEBORDEN

 

U rijdt er waarschijnlijk dagelijks aan voorbij zonder dat ze echt opvallen: HALTEBORDEN.

Op de route van onze buurtbuslijn maar liefst 57 stuks.  Ze staan er om u erop attent te maken dat je hier kunt in- of uitstappen.  En je kunt er een strakke dienstregeling op loslaten.

Elke halte heeft zijn (of haar mag ook) eigen naam, meestal gekoppeld aan een straat, camping of locatie.  Bij een stationshalte is het al helemaal duidelijk.

Er valt er echter één naam uit de toon, namelijk de halte:  ’t Vonder in Brucht.

 

Het haltebord staat op een nogal verlaten plekje aan het Overijssels kanaal bij een voormalig schoolgebouw.  Nog niet eens op een eigen paal, maar met een paar buisklemmen aan een lantaarnpaal.  De brandnetels willen in de zomer wel eens tot kniehoogte reiken (Gratis pleisters uit de EHBO-doos in de bus).  Deze plek heeft echter een rijke historie, die halverwege de 19de eeuw is begonnen.  En wat betekent nou die naam: ’t Vonder? 🤔

 

Daarvoor gaan we terug naar de tijd toen de vervening (turfwinning) plaatsvond in deze regio.

Vanaf het jaar 1850 werd begonnen met het (handmatig) graven van het Overijssels kanaal van Almelo naar de Haandrik, om daar aan te sluiten op de Vecht.  In 1856 werd het kanaal bevaarbaar.  Aan de oostzijde bevond zich een groot veengebied dat zich uitstrekte tot aan de Duitse grens.

Mr. I.A. van Roijen had dit gebied aangekocht en startte met turfwinning en ontginning.  Door deze werkzaamheden kwam er een migratie op gang, waardoor dorpen als Beerzerveld en Bruchterveld ontstonden.  De kern van Bergentheim verplaatste zich van de Vecht naar het kanaal.

 

Mensen gingen aan beide zijden van het kanaal wonen.  Het verkeer in die tijd ging te voet of over het water.  Klapbruggen werden vaak gecombineerd met sluizen.  Maar de onderlinge afstanden waren meerdere kilometers en zodoende uren omlopen.  Daarom werden er z.g. Vonders gebouwd. Kleine bruggetjes, soms amper een meter breed.  Vergelijkbaar met de bruggetjes in Giethoorn.  Het kanaal zelf was destijds maar half zo breed als tegenwoordig.

Om de doorgang van de scheepvaart niet te blokkeren werd het middengedeelte van het vonder op een vlot gemonteerd. Op onderstaande kaart staat het vonder aangeduid als: “Draai Vlotbr”, een draaibare vlotbrug.

In de volksmond kreeg het vonder in het begin de naam: ’t Vonder bej Bolks, later werd het "bej bakker Flierman".  Het woonhuis annex bakkerij is zichtbaar op de bovenste foto en de eigenaar bediende het vonder.

 

Op een kaart van 1905 kunt u zien waar het vonder zich bevond (vlak bij het huidige haltebord).  Maar..... "de tied hold gien schoft",🕘-🕑 niets bleef bij het oude, dus ook het vonder moest eraan geloven.

Met de komst van een verharde weg aan de oostzijde van het kanaal, had de gemeenteraad beslist: “Geen vonder weer bij Bolks in Brucht”(de gemeente was verantwoordelijk voor het onderhoud).  Ondanks een protestvergadering en vele bezwaarschriften viel het besluit op 29 januari 1954.  De vergoeding voor de bediening van het vonder was onderhand ƒ 100 per jaar, maar daar had de bakker geen belangstelling meer voor.  Het vonder had enkel nog een functie voor de leerlingen van de school.  En in 1957 viel definitief het doek.  De auto en (brom)fiets bepaalden toen al het straatbeeld.

Het voormalige schoolgebouw is zonder meer een vermelding waard.  In 1829 gaf het ambt Hardenberg opdracht tot het bouwen van een openbare school en meestershuis in Brucht op de Es (bij de Vecht).  Deze bleek na 50 jaar te klein.  Daarom werd in 1880 op de huidige locatie een nieuwe "Bruchterschool" met meestershuis gebouwd.  De grond en een bedrag van ƒ 200, ter ophoging, werden geschonken door de N.V. van Roijen.

De leerlingen moesten soms tot 5 km lopen, in weer en wind op onverharde wegen, om de school te bereiken.  Helaas was er in die tijd nog niet zoiets als buurtkoets of buurtboot.  Na het opheffen van het vonder heeft de school heeft nog tot 1963 dienstgedaan.

Mede vanwege het dalend aantal leerlingen werd een nieuwe openbare school gebouwd in Bergentheim. Op de plek waar nu de halte Stationsweg zich bevindt. Zo verplaatst zich de geschiedenis van het éne naar het andere haltebord.

De oude betonweg was tot begin jaren 70 de doorgaande verbinding tussen Hardenberg en Oldenzaal.  Al voordat onze buslijn gebruik maakte van de halte 't Vonder, was het tot 1980 in gebruik bij de TET buslijn 12 naar Almelo.  Na de aanleg van een viaduct over het kanaal en de Twenteweg gaat de busroute via de huidige N343.

 

Een volgende keer als u met ons meereist, via de halte ’t Vonder in Brucht, kunt u zien dat alleen het voormalige schoolgebouw nog een tastbare herinnering is uit vervlogen tijden.

 

februari 2024

Mocht u één en ander uitgebreider willen lezen, hieronder de bronvermeldingen:

Archieven Sallands Volksblad anno 1954

https://www.topotijdreis.nl/kaart/1905/@239496,506424,11

600 jaar Bergentheim, uitgave 1985

https://edepot.wur.nl/296609 (Vier eeuwen turfwinning, vanaf pagina 193)

 


Aanhanger 1

HOE VEILIG IS DE BUURTBUS ?

 

We kunnen ons voorstellen dat u als passagier denkt, is het wel vertrouwd met een chauffeur op de buurtbus die al op leeftijd is.

Met dit artikel hopen wij deze onrust bij u weg te nemen.

Voordat iemand bevoegd is om te mogen rijden op de buurtbus gaat er al een heel traject aan vooraf. Het is niet zo dat iemand zomaar achter het stuur kruipt.

Als een aspirant vrijwilliger zich aanmeldt, worden er eerst een medische keuring en rijvaardigheidtest uitgevoerd.

De medische keuring gebeurd door een onafhankelijke keuringsarts. Hierna ontvanget men een Geneeskundige Verklaring dat hij of zij bevoegd is om een buurtbus te besturen. Deze keuring wordt daarna elke 5 jaar, tot 75 jarige leeftijd, herhaald. Vanaf 75 jaar elke 2 jaar.

Hierna worden de nieuwe chauffeurs door de bus-coördinator beoordeeld over hun rijvaardigheid, aan de hand van een voorwaarden formulier voor buschauffeurs.

De provincie Overijssel heeft besloten dat er vanaf 2023 voor de chauffeurs op een buurtbus geen leeftijdsgrens geldt. De buurtbusvereniging staat het vrij om wel degelijk een leeftijdsgrens te hanteren voor de chauffeurs. Uiteindelijk bepaalt het bestuur, meestal in samenspraak met de arts en rijschoolhouder, of zij een chauffeur toestemming geven om te rijden. 

Alle chauffeurs van 75 jaar en ouder ondergaan om de 2 jaar een rijtest door een onafhankelijke rijschoolhouder. Dit geld ook bij het vermoeden wanneer de rijvaardigheid van een chauffeur in twijfel word getrokken.

De buurtbusvereniging organiseert jaarlijks z.g. Opfrisdagen, om de chauffeurs te informeren over veranderingen van de bus, boordcomputer, voorschriften enz.

Op deze website worden de chauffeurs door een z.g. digitaal-logboek op de hoogte gehouden van laatste routewijzigingen, status van de bus en andere zaken.

Mocht er tijdens de rit iets gebeuren, zoals een passagier die onwel wordt of bij een ongeval, kan de chauffeur de regiecentrale van EBS oproepen ter assistentie.

Wij hopen met deze uitleg u voldoende te hebben geïnformeerd, dat u veilig met onze buurtbus reist.

 

P.S.  Mocht u denken: zo veilig wil ik ook wel achter het stuur zitten. Geef u dan op als vrijwilliger via de contactpagina.

 

december 2023